Đền Sri Ponnambalawaneswaram: quan sát kiến trúc đá ở Colombo

Ẩn mình tại khu phố Kochchikade thuộc quận Kotahena, ngôi đền Hindu giáo Sri Ponnambalawaneswaram Colombo là một kiệt tác kiến trúc cổ kính độc nhất vô nhị giữa lòng thủ đô Sri Lanka. Trong khi phần lớn các ngôi đền Kovil khác được sơn phết rực rỡ với hàng trăm bức tượng thần linh đa sắc màu, ngôi đền này lại hoàn toàn được xây dựng bằng đá hoa cương nguyên khối màu xám tro, toát lên vẻ trang nghiêm và huyền bí hiếm có.

Kiến trúc đá granite chạm khắc tinh xảo của ngôi đền Hindu giáo tại Colombo.
Kiến trúc đá hoa cương nguyên khối cổ kính tại ngôi đền Hindu giáo ở thủ đô Colombo. Ảnh: Wikimedia Commons; đã cắt và thêm nhận diện.

Lịch sử xây dựng kỳ công bằng đá granite nguyên khối

Được khởi công xây dựng từ năm 1857 bởi ông Ponnambalam Mudaliyar và sau đó được hoàn thiện quy mô lớn vào đầu thế kỷ 20 bởi người con trai Sir Ponnambalam Ramanathan – một chính khách và học giả lừng danh của Sri Lanka. Điểm đặc biệt nhất của công trình là toàn bộ các khối đá granite được khai thác từ miền nam Ấn Độ, vận chuyển bằng đường biển về cảng Colombo và được chạm khắc hoàn toàn thủ công bởi các nghệ nhân bậc thầy.

Công trình được thiết kế theo phong cách kiến trúc Dravidian cổ điển miền Nam Ấn Độ. Từng cột đá, vòm trần và các bức phù điêu miêu tả các vị thần trong thần thoại Hindu giáo như thần Shiva, Nandi và Ganesha đều được đẽo gọt vô cùng tinh xảo, thách thức sự bào mòn của thời gian và hơi ẩm gió biển nhiệt đới suốt hơn một thế kỷ qua.

Không gian tĩnh mịch và ánh sáng huyền ảo bên trong thánh điện

Bước qua cổng tháp Gopuram cao vút, bạn sẽ ngay lập tức cảm nhận được sự đối lập hoàn toàn với cái nóng bức và ồn ào của đường phố bên ngoài. Sàn đá hoa cương mát lạnh dưới bàn chân trần mang lại cảm giác thanh tịnh tức thì:

  • Ánh sáng tự nhiên huyền ảo: Bên trong gian điện chính không có đèn điện nhân tạo chói lóa. Ánh sáng duy nhất đến từ những ô thông gió trên vòm đá cao và hàng trăm ngọn đèn dầu dừa bập bùng, tỏa hương thơm ngát của bơ ghee và trầm hương.
  • Hàng cột đá chạm trổ tinh xảo: Dãy cột đá vuông vức nâng đỡ trần điện được chạm khắc tỉ mỉ từng chi tiết hoa sen, dây leo và các tư thế múa linh thiêng của thần Shiva Nataraja.
  • Âm thanh chuông đồng và tiếng tụng niệm: Vào các khung giờ làm lễ Puja (sáng sớm và chiều muộn), tiếng kèn Nadaswaram trầm hùng hòa cùng nhịp trống Thavil và tiếng chuông đồng ngân vang tạo nên một không gian tâm linh đầy xúc cảm.

Quy tắc viếng thăm và trang phục trang nghiêm cần ghi nhớ

Để tôn trọng tín ngưỡng của cộng đồng Hindu giáo, du khách khi đến tham quan đền Sri Ponnambalawaneswaram cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định:

  1. Trang phục kín đáo: Cả nam và nữ đều phải mặc quần dài hoặc váy dài quá đầu gối. Nam giới theo truyền thống Hindu giáo khi bước vào gian điện chính thờ thần Shiva thường được yêu cầu cởi trần (bỏ áo ngoài) như một cử chỉ khiêm nhường trước đấng tối cao.
  2. Tháo bỏ giày dép: Gửi giày dép tại khu vực quy định bên ngoài cổng đền trước khi bước lên bậc thềm đá.
  3. Tôn trọng nghi thức chụp ảnh: Không chụp ảnh bên trong khu vực thánh điện linh thiêng (Sanctum) nơi đặt linh tượng chính.

Viếng thăm ngôi đền đá này là hành trình khám phá chiều sâu văn hóa và kiến trúc tuyệt mỹ, bổ sung trọn vẹn cho chuyến tham quan các di tích tâm linh tại thủ đô như ngôi chùa nổi tiếng trên hồ Beira Seema Malaka.